Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тайланг энгийнээр тайлбарлая
“Эрхэм Түнш Консалтинг” таньд татварын мэдээллийг багцлан хүргэж байна. Бид энэ удаа та нартаа Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тайлангийн талаар бэлтгэн оруулж байна.
Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар гэж юу вэ?
“Аж ахуй нэгж” гэж улсын бүртгэлд бүртгэгдэж, аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхэлж байгаа бүх төрлийн компани, нөхөрлөл, хоршоо нь заавал Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар төлж тайлан гаргах ёстой байдаг.
Хэзээ төлдөг вэ?
- Жилийн 50 сая төгрөг хүртэлх борлуулалтын орлоготой, НӨАТ суутган төлөгч биш татвар төлөгч жилд 1 удаа тайлан гаргаж, нийт борлуулалтын орлогын 1 хувиар орлогын татвар төлөх хялбаршуулсан горимыг сонгон хэрэглэх боломжийг олгоно.
- Жилийн 300 сая төгрөг хүртэлх борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжүүд жилд 2 удаа тайлагнаж, татвар ногдуулах орлогын 1 хувиар татвар төлнө.
- Жилийн 300 саяас 1.5 тэрбум төгрөг хүртэл борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжүүд жилд 2 удаа тайлагнан татвар ногдуулах орлогын 10 хувиар татвар төлж, төлсөн татварын 90 хувийг буцаан авна.
- 25 хувийн татвар төлөх босгыг 3 тэрбум төгрөг байсныг нэмэгдүүлэн 6 тэрбум төгрөг болгосон. Өмнөх жилийн татвар ногдуулах орлого 6 тэрбум төгрөг ба түүнээс дээш бол жилд 4 удаа тайлан гаргана.
- Татварын тайлангаар гарсан алдагдлыг салбар харгалзахгүйгээр 4 жилийн хугацаанд шилжүүлэн тооцно.
- Татварын тайлангаа тушааснаас хойш 1 жилийн дотор залруулах боломжтой.
Татварын буцаан олголт
- Буцаан олгох албан татвар нь улсын төсвийн бүрэлдэхүүн хэсэг байх бөгөөд тухайн жилд улсын төсөвт төвлөрүүлэх тухайн төрлийн татварын 30 хувиас хэтрэхгүй байна;
- Өртэй татвар төлөгчид буцаан олголт хийхгүй;
- Буцаан олголтыг дараагийн татварын жилийн 2 дугаар улиралд багтаан, төрийн сангийн дансаар дамжуулан олгох.
Албан татвар төлөгч гэж хэн вэ?
Албан татвар төлөгч гэдэг нь тухайн татварын жилд албан татвар ногдох орлого олсон хуулийн этгээд эсвэл орлого олоогүй боловч хуульд заасны дагуу албан татвар төлөх үүрэг бүхий аж ахуйн нэгжийг хэлдэг.
- Монгол Улсад байрладаг албан татвар төлөгч – Монгол Улсын хуулийн дагуу үүсгэн байгуулагдсан аж ахуйн нэгж эсвэл удирдах байгууллага нь Монгол Улсад байрладаг гадаадын аж ахуйн нэгжийг хэлнэ.
- Монгол Улсад байрладаггүй албан татвар төлөгч – Өөрийн төлөөний газраар дамжуулан Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж байгаа гадаадын аж ахуйн нэгж эсвэл дээр зааснаас бусад хэлбэрээр Монгол Улсад болон Монгол Улсаас эх үүсвэртэй орлого олж байгаа гадаадын аж ахуйн нэгжийг хэлнэ.
Татвар ногдох орлого
.Албан татвар төлөгч дараах нөхцөлд орлогыг хүлээн зөвшөөрнө:
- барааг илгээсэн, эсхүл ачуулснаар;
- ажлыг гүйцэтгэлийн хувиар;
- үйлчилгээний орлогыг хүлээж авсан, эсхүл гэрээ, хэлцэлд заасан нөхцөлийг хангаснаар;
- бусад орлогыг бодитоор хэрэгжсэн, орлого орсон тухай бүр.
- бараа, ажил, үйлчилгээ солилцсон тохиолдолд бараа, ажил, үйлчилгээг хүлээн авсан өдрөөр албан татвар ногдох орлогыг хүлээн зөвшөөрнө.
ААНОАТ-ын Хасагдах Зардал
Таны байгууллагын нэр дээр гарсан бүх зардал татварын хасагдах зардал болж чаддаггүй. Энэ нь хүмүүсийг гэртээ идэх уух зүйл аван төрд тушаах татвараасаа багасгахаас сэргийлж өгдөг бөгөөд хасагдах зардалд орохын тулд олон шалгуурыг давсан байх шаардлагатай.
Хасагдах зардалд тавигдах шаардлага
- Тайлант хугацаанд гарсан зардал байх;
- Шууд холбогдон гарсан байх;
- Зардал бодитой гарсан бөгөөд НББ-ийн тухай хуулийн 13 дугаар зүйлд заасан баримт болон холбогдох бүртгэлээр баталгаажсан байх;
- Зардлыг тухайн үйл ажиллагаа эрхэлж байгаа албан татвар төлөгч төлсөн, эсхүл төлөхөөр тайлагнасан байх.
Доор дурдсан бараа, ажил, үйлчилгээний зардал дахин давтагдашгүй дугаар бүхий төлбөрийн баримт, импортын бараанд татвар ногдуулж, гаалийн байгууллагад төлсөн тухай баримтаар баталгаажсан байна:
- Гадаадын ААН-с бусад албан татвар төлөгчийн үзүүлсэн ажил, үйлчилгээний зардал
- хөдлөх, үл хөдлөх эд хөрөнгө болон биет бус хөрөнгө худалдан авахтай холбогдон гарах зардал.
Хасагдах зарим зардал
- Бараа, материалын хэвийн хорогдол;
- Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын шимтгэл;
- Суутгасан татвараас бусад төсөвт төлөхөөр тайлагнагдсан албан татвар, төлбөр, хураамж;
- Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвийн сургалтын орчныг бүрдүүлэх, дадлагын газрыг тоног төхөөрөмжөөр хангах, дадлагын байрыг засварласан зардал;
- Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай хуулийн 11.5, 18 дугаар зүйлд заасан багш нарыг дадлагажуулсан зардал;
- Өөрийн захиалгаар мэргэжилтэн бэлтгүүлэх зорилгоор мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллагад үзүүлсэн санхүүгийн дэмжлэг;
- Хөгжлийн бэрхшээлтэй Монгол Улсын иргэний үүсгэн байгуулсан төрийн бус байгууллагыг дэмжих зорилгоор өгсөн арван сая хүртэлх төгрөгийн хандив;
- Спортын холбоо, клубийн үйл ажиллагааг дэмжих зорилгоор өгсөн арван сая хүртэлх төгрөгийн хандив;
- Мэргэжлийн боловсрол, сургалтыг дэмжих санд өгсөн хандив, хөрөнгө;
- Агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор өгсөн хандив;
Хасагдахгүй зардлууд
- Албан татвар ногдох орлогоос хасагдах зардалд тавигдах шаардлага, нөхцөл, хязгаарыг хангаагүй зардал;
- Түрээслэгчийн түрээсийн хөрөнгийн үндсэн төлбөр;
- Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс бусдад төлсөн төлбөр, хүү, торгууль, анз;
- Ажиллагчид болон харилцагч байгууллага, хувь хүнд зориулсан амралт зугаалга, түүнтэй адилтгах бусад зардал;
- Харилцан хамааралтай этгээдэд борлуулсан хөрөнгийн гарз;
- Төлөөний газрын өөрийн толгой компанид шилжүүлсэн хүүгийн төлбөр, хөдлөх болон үл хөдлөх эд хөрөнгө ашиглуулсан болон түрээслүүлсний төлбөр, эрхийн шимтгэлийн төлбөр, техникийн, удирдлагын, зөвлөхийн болон бусад үйлчилгээний төлбөр.
- ААНОАТ-ынг хуульд заасан албан татвараас чөлөөлөгдөх орлого олохтой холбогдон гарсан зардал;
- Нийслэл хотын албан татвар, нэмэгдсэн өртгийн албан татвар суутган төлөгчийн төсөвт төлсөн нэмэгдсэн өртгийн албан татвар болон энэ хуулийн дагуу бусад этгээдийн олсон орлогоос суутган авсан татвар;
- Гадаад валютын ханшийн зөрүүгийн бодит бус алдагдал;
- Барааны дахин үнэлгээний нэмэгдүүлсэн зөрүү;
- Банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, хадгаламж, зээлийн хоршооны үйл
- ажиллагаа эрхэлдэг аж ахуйн нэгжийн зээлийн эрсдэлийн сангаас хаасан зээл;
- Энэ хуульд зааснаас бусад хандив, тусламжийн зардал.
Холбоотой линк
- Татварын тайлан өгөх хугацаа 2023 он
- Гэрээт нягтлан бодогчийн гэрээний загвар
- Санхүүгийн тайланг энгийнээр тайлбарлая
.
